Henrik Ibsen’in Oyunlarında Kurucu Bir Unsur Olarak Yokluk Olgusu
DOI:
https://doi.org/10.64293/mentor.v2i4.52Anahtar Kelimeler:
Henrik Ibsen, Yokluk Olgusu, Catilina, Yapı Ustası Solness, Peer GyntÖzet
Dünya dram tarihi içerisinde mimetik tiyatronun en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilen Henrik İbsen, kimi teorisyenlerce Shakespeare’den sonraki en büyük oyun yazarı olarak kabul edilmektedir. Farklı biçemlerde özgün oyunlar kaleme almış olan yazarın oyunları her ne kadar farklı yöntem ve tekniklerle ele alınıyor olsa da ilk oyunu Catilina’dan başlayarak ekonomik mekân kullanımı, geçmiş zamanın şimdiki zamanda temsili, eylemlerinin sonuçlarıyla yüzleşip yıkıma uğrayan karakterler onun dramatik çizgisinde sıklıkla karşımıza çıkan özelliklerden bazılarıdır. Bu çalışma ise İbsen’in Catilina, Yapı Ustası Solness ve Peer Gynt adlı üç oyununu yokluk olgusu bağlamında felsefi hermeneutik ve dramaturjik analizin olanaklarından yararlanarak çözümlemeye odaklanmıştır. Varlığı dolayımlayan ve onu harekete geçiren yokluğun bu oyunlardaki ontolojik mahiyeti, onları çevreleyen yapı içerisinde araştırılmış ve yıkımla sonuçlanan eylemlerinin nedenselliği üzerinde durulmuştur.
Referanslar
Camus, A. (1983). Sisyphos söyleni, çev. Tahsin Yücel, İstanbul: Adam Yayınları.
Derria, J. (1994). Specter of Marx, İngilizceye çev. Peter Kamuf, Oxfordshire: Routledge Classics.
Eagleton, T. (2021). Tatlı siddet-trajik kavramı (İkinci Basım) , çev. K. Tunca, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Gordon, A. F. (2008). Ghostly matters, Minnesota: Universty of Minnesota Press.
Güçbilmez, B. (2007). Ibsen’den Beckett’e belleğin temsili, Tiyatro Araştırmaları Dergisi, 23(23), 125-141.
Hammer, E. (2009). The question of selfhood in Ibsen’s peer gynt, Ibsen Studies, 9(1), 34-49. DOI: https://doi.org/10.1080/15021860903118859
Heidegger, M. (2011). Varlık ve zaman, çev. Kaan H. Ökten, İstanbul: Agora Kitaplığı.
Heidegger, M. (2022). Metafizik, çev. M. Ş. İpşiroğlu-Yetkin, İstanbul: Kaknüs Yayınları.
İbsen, H. (1956). Peer gynt, çev. S. Bedri Göknil, İstanbul: Remzi Kitabevi.
İbsen, H. (2015). Toplu oyunlar 3, çev. Meriç Gök, İstanbul: Mitos Boyut Yayınları.
İbsen, H. (2016). Toplu oyunlar 1, çev. Yılmaz Onay, İstanbul: Mitos Boyut Yayınları.
Larson, Philip E. (1999). Ibsen in the Skien and Grimstad: His education, reading and early works, Grimstad: Grimstad Bys Museer.
Moi, T. (2006). Henrik Ibsen and the birth of modernism, Oxford: Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780199295876.001.0001
Özdemir, E. (2009). Henrik Ibsen’in Modernizmi, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 49(1), 119-143. DOI: https://doi.org/10.1501/Dtcfder_0000001206
Sartre, J. P. (2011). Varlık ve hiçlik. çev. T. Ilgaz-G. Ç. Eksen, İstanbul: İthaki Yayınları.
Shakespeare, W. (2007). Hamlet, çev. Bülent Bozkurt, İstanbul: Remzi Kitabevi.
Szondi, P. (1987). Theory of modern drama, Minnesota: University of Minnesota.
Valency, M. (1966). The flower and the castle-an introduction to modern drama, New York: Universal Library Edition.
Van Laan, T. F. (1995). Ibsen and Shakespeare, Chicago: University of Illinois Press.
Williams, R. (1966). Modern tragedy, Standfort: Stanfort University.
Yüksel, A. (2007). Ibsen’den Beckett’e: Yıkım öncesi ve sonrası, Tiyatro Araştırmaları Dergisi, Sayı 23(23), 5-23.
İndir
Yayınlanmış
Sürüm
- 03.03.2026 (2)
- 03.03.2026 (1)
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Oktay Emre
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
