Çağdaş Sinemada Doğrusal Olmayan Anlatı Modelleri: The Fall Filmi Üzerine Bir İnceleme

Özet

Sinema sanatı, modernizm ve postmodernizmin etkisiyle klasik anlatının neden-sonuç ilişkisine dayalı doğrusal yapısından uzaklaşarak; zamanın ve mekânın parçalandığı, anlamın sürekli ertelendiği karmaşık bir yapıya evrilmiştir. Bu çalışmada, Tarsem Singh’in The Fall (2006) filmi, doğrusal olmayan anlatı modelleri ve Jacques Derrida’nın yapısöküm felsefesi bağlamında incelenmiştir. Çalışmanın amacı, çağdaş anlatı sinemasında filmdeki gerçek ve kurgu ikiliğinin nasıl iç içe geçtiğini ve anlamın nasıl merkezsizleştiğini ortaya koymaktır. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada; Tarsem Singh’in The Fall (2006) filminin kurgusu, Allan Cameron’ın modüler anlatı sınıflandırmasında yer alan çerçeve anlatı modeli üzerinden betimsel analiz tekniğiyle incelenmiştir. Jacques Derrida’nın yapısökümcü kuramının temel izlek olarak belirlendiği analiz sürecinde; anlatıcı Roy’un kurmaya çalıştığı mutlak otoritenin, dinleyici Alexandria’nın müdahaleleriyle nasıl bir merkezsizleşme sürecine girdiği saptanmıştır. Yapılan çözümleme sonucunda; söz konusu müdahalelerin anlatı hiyerarşisini bozarak gerçek ile kurgu arasındaki karşıtlığı ortadan kaldırdığı ve anlatıyı dinamik bir yapısöküm pratiğine dönüştürdüğü ortaya konulmuştur. Filmin kostüm ve renk tasarımının ise klasik hiyerarşiyi yıkarak, kurgusal olanı gerçeğin önüne geçiren yapısökümcü bir işlev üstlendiği görülmüştür. Sonuç olarak çalışma; izleyiciyi pasif bir gözlemci olmaktan çıkarıp, anlamı inşa eden aktif bir katılımcıya dönüştüren bir metin okuması sunmaktadır.