Simgesel’in Eşiğinde: Kiki Smith
DOI:
https://doi.org/10.64293/mentor.v2i2.70Anahtar Kelimeler:
Kiki Smith, İğrenç, Julia Kristeva, Jacques LacanÖzet
Kiki Smith'in sanat çalışmaları, öznenin nasıl oluştuğunu sorgularken, toplumsal düzenin dışladığı kırılgan ve akışkan varoluş biçimlerini görünür kılar. Araştırma böylesi bir sanat anlayışı ile simgesel örüntünün nasıl aşılabildiğine dönük bir sorgulama alanına karşılık gelmektedir. Bu okuma Simgesel ifadenin kavramsal yapısını kuran psikanalist Lacan üzerinden şekillenmektedir. Lacan’a göre Simgesel düzende yapılanan özne, dil ve toplumsal kurallarla şekillenir. Smith’in tanımlanagelmiş Simgselin katı örüntüsünde sanatsal ifadesini oluşturur. Sanatçı, fiziksel varoluşu toplumsal normların ötesine taşıyarak, Simgesel yapının tutarlılığını sarsan öğeleri eserlerine dahil eder. Smith'in işlerinde somut varlık, yalnızca biyolojik bir olgu değil; Simgesel düzenin adlandıramadığı gerçek ile kurulan zorlu bir karşılaşmanın merkezidir. Bu çalışma, Smith’in yaklaşımının simgesel düzende neye karşılık geldiği, sanatcının yapıt aracılığı ile hangi kavramsal yapıyı tartıştırdığına dönük bir açılım sunmaktadır. Sanatçının kullandığı kırılganlık, parçalanmışlık ve akışkanlık temaları, Simgesel düzenin sınırlarını görünür kılan bir işleyişe dönüşür. Smith, dışlananı yalnızca sergilemekle kalmaz; onu Simgesel yapının içinde yeniden konumlandırarak, öznenin oluşumuna dair baskılanmış deneyimleri de düşünmeye açar. Bu çerçevede yine çalışma Smith’in üretiminin iğrençlik (abjection) kavramı ile kesişmesi, bu yapı dahilinde gerçek ile simgesel arasındaki gerilimden doğan durumun nasıl sanatsal bir dile dönüştüğünü irdelemeyi amaçlamaktadır. Smith’in pratiğine dair bu derinleştirilmiş inceleme, simgesel düzenin sınırlarında yeni bir anlam alanının nasıl inşa edildiğine dair de yeni bir ilişkilenme alanı yaratmaktadır.
Referanslar
Birzaka-Priekule, L. (2020, 23 Kasım). The orgies mysteries theatre of Hermann Nitsch: A conversation with Hermann Nitsch. Arterritory. https://arterritory.com/en/visual_arts/interviews/25278-the_orgies_mysteries_theatre_of_hermann_nitsch/
Clero, J.-P. (t.y.). Lacan sözlüğü (E. Şan, Çev.). Say Yayınları.
Danto, A. C. (2014). Sanatın sonundan sonra: Çağdaş sanat ve tarihin sınırları (Z. Demirsü, Çev.; B. Acar, Yay. haz.). Ayrıntı Yayınları.
Durdevic, S. (2024). Heterogeneity of the Freudian sign: Kristeva’s semiotic chora and Lacan's notion of lalangue. Philosophy and Society, 35(2), 417–434. https://doi.org/10.2298/FID2402417D
Eco, U. (Ed.). (2004). On beauty (A. McEwen, Trans.). Seeker & Warburg.
Gombrich, E. H. (1997). Sanatın öyküsü (E. Erduran & Ö. Erduran, Çev.). Remzi Kitabevi.
Henderson, G. E. (2015). Ugliness: A cultural history. Reaktion Books.
İzmir, M. (2013). Öznenin diyalektiği. İmge Kitapevi.
Kaçar, E. (2018). Lacan ve topoloji. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 25, 535–554. https://izlik.org/JA65JY47ZZ
Kahraman Özyılmaz, J. A. (2023). Lacanyen yaklaşımda sanatın terapötik ifadesi. C. Polat & N. Güllüdağ (Ed.), Silk Road 2nd international scientific research congress: Full texts book içinde (ss. 970–975). IKSAD Publishing House.
Kahraman Özyılmaz, J. A. (2024). Sanatta sağaltımda sinthome yetisi. H. Sayın Yücel, Ö. Tekdemir, & G. Eken (Ed.), Disiplinlerarası çağdaş sanat yazıları içinde (ss. 189–200). Myrina Yayınları.
Kirk, C. R. (2014). Finding cathartic beauty in trauma and abjection [Yüksek lisans tezi, Washington University in St. Louis]. WashU Scholarly Repository. https://doi.org/10.7936/K7Z31WJ8
Kristeva, J. (2004). Korkunun güçleri: İğrençlik üzerine deneme (N. Tutal, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
Lacan, J. (2011). Psikanalizin dört temel kavramı (N. Erdem, Çev.). Metis Yayınları.
Leeb, C., & Zakin, E. (2025). Psychoanalytic feminism. A. Byrne & D. Hilbert (Ed.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy içinde. Stanford University. https://plato.stanford.edu/entries/feminism-psychoanalysis/
Nitsch.org. (t.y.). Aktionen. 25 Aralık 2025 tarihinde https://www.nitsch.org/en/aktionen/ adresinden erişildi.
Nitsch.org. (t.y.). Hermann Nitsch. 25 Aralık 2025 tarihinde https://www.nitsch.org/en/hermann-nitsch-en/ adresinden erişildi.
Patella, G. (2025). Abject art. International Lexicon of Aesthetics (Spring 2025 ed.). https://doi.org/10.7413/18258630161
Plato. (2005). Devlet (C. Saraçoğlu & V. Ataman, Çev.). Bordo Siyah.
Reilly, M. (1999). Notes on Kiki Smith’s Fall/Winter. Art Journal, 58(4), 6.
Rizq, R. (2013). States of abjection. Organization Studies, 34(9), 1277–1297.
Rush, M. (Ed.). (2002). The Smiths: Tony, Kiki, Seton. Palm Beach Institute of Contemporary Art.
Smith, K. (1994). Kiki Smith: Prints and multiples 1985–1993. Barbara Krakow Gallery.
Whitney Museum of American Art. (t.y.). Kiki Smith. 25 Aralık 2025 tarihinde https://whitney.org/collection/works/29082 adresinden erişildi.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Jale Asya Kahraman Özyılmaz, Ertürk Tekneci
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
