Çağdaş Seramik Sanatında İçkinlik: Yüzey ve Derinliğin Varlığı
DOI:
https://doi.org/10.64293/mentor.v2i2.84Anahtar Kelimeler:
Maddesellik, Yüzey Estetiği, Ontoloji, Duyumsallık,, Temsil EleştirisiÖzet
Bu çalışma, çağdaş seramik sanatında “içkinlik” kavramını yüzey ve derinlik ilişkisi üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Geleneksel sanat anlayışında derinlik, anlamın taşıyıcısı olarak konumlandırılırken, yüzey çoğunlukla ikincil ve dekoratif bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Ancak çağdaş seramik pratiklerinde bu ayrım giderek belirsizleşmiş; yüzey yalnızca dışsal bir katman olmaktan çıkarak anlamın üretildiği etkin bir alana dönüşmüştür. Bu bağlamda içkinlik, seramik nesnenin temsilden bağımsız olarak kendi maddesel, duyusal ve süreç odaklı nitelikleri içerisinde anlam üretmesini ifade etmektedir. Çalışmada, yüzeyde oluşan izler, dokular ve malzeme etkileşimleri, anlamın dışsal referanslara ihtiyaç duymadan nasıl ortaya çıktığını gösteren unsurlar olarak ele alınmaktadır. Aynı zamanda seramikte “derinlik” kavramı yeniden değerlendirilmekte ve iç ile dış arasındaki sınırların geçirgenliği tartışılmaktadır. Seçili sanatçıların eserleri üzerinde gerçekleştirilen görsel ve kavramsal çözümlemeler aracılığıyla, yüzeyin çağdaş seramik sanatında nasıl ontolojik bir düzlem olarak işlediği ortaya konulmaktadır. Sonuç olarak çalışma, seramik sanatında anlamın yüzeyde içkin bir biçimde var olduğunu ve derinlik kavramının bu çerçevede yeniden tanımlanması gerektiğini ileri sürmektedir.
Referanslar
Akıl, S. (2022). Alain Badiou’da sanatta hakikat. Beykoz Akademi Dergisi, 10(2), 390–407.
Akman, K. (2014). Toplumsal bir süreç olarak sanat yapıtı. Tunceli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(5), 37–54.
Alış, S., & Çalışkan Güneş, P. (2023). Yerleştirme sanatında seramik malzemenin kavramsal bağlamda kullanımı. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 12(106), 703–713.
Arıcan, K. M. (2006). Spinoza'nın Tanrı-âlem ilişkisinde içkinlik aşkınlık problemi. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 10(1), 127–143.
Avinal, S. (2024). Nature emulating glazes in ceramics: The history of crater glazes, developing and coloring. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, 14(3), 689–699.
Baran, D. (2022). Bir ima eylemi olarak yüzey kaplama. Kesit Akademisi Dergisi, 8(33), 597–622.
Danabaş, N. (2021). Seramik disiplininde sanat/zanaat, süreç, değişim, dönüşüm: Phoebe Cummings. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 1347–1357.
Deleuze, G. (2006). Kıvrım: Leibniz ve Barok (H. Yücefer, Çev.). Bağlam Yayıncılık.
Elmessiri, M. A. (1997). Daha kapsamlı ve açıklayıcı bir sekülarizm paradigmasına doğru: Modernite, içkinlik ve çözülme ilişkisi üzerine bir çalışma. Divan Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, 3(1), 55–92.
Kara, D. (2023). Arkeolojinin ara yüzünde çalışan sanat: Yokluğun karmaşık sorunları ve Boşluk: 4. Katman. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 14(1), 19–37.
Mete, S., & Kartopu, S. (2025). Sanat ve tasarımda doku kavramının anlamsal derinliği: Yüzeyden anlama. MSGSÜ Akademi Dergisi, (31–32), 293–317.
Ocvirk, O. G., Stinson, R. E., Wigg, P. R., Bone, R. O., & Cayton, D. L. (2015). Sanatın temelleri: Teori ve uygulama (N. B. Kuru & A. Kuru, Çev.). Karakalem Kitabevi.
Spinoza, B. (2023). Ethica (Ç. Dürüşken, Çev.). Alfa Yayınları. (Orijinal eser 1677 yılında yayımlanmıştır).
Tanrıverdi, Y. (2026). Görünürlüğün eşiğinde: Güzel sanatlarda yüzey ve ışık ilişkisi. İçinde A. A. Arslan (Ed.), Plastik sanatlarda kuram ve pratik: Güncel estetik tartışmalar ve yeni yönelimler (ss. 1–17). Özgür Yayınları.
Taşpınar Şentürk, Ö. (2020). Seramik sanatında Peter Voulkos etkisi. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 44, 72–78.
Tatlı, Ö. (2023). Çağdaş sanatta seramik malzeme ile oluşturulan enstalasyon örnekleri. Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 14, 16–40.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 didar ezgi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
