Görsel İletişim Tasarımında Çok Dilli Tipografi Kullanımı
DOI:
https://doi.org/10.64293/mentor.v2i4.73Anahtar Kelimeler:
Tipografi, Çok Dilli Tipografi, İki Dilli Tipografi, Görsel İletişim TasarımıÖzet
Yazı, kültürlerarası zaman dilimi içerisinde çeşitlenip şekillenmiştir. Görsel iletişimin elemanlarından olan tipografi ise ortaya çıktığı zamandan bu yana farklı ihtiyaçlar doğrultusunda gelişmeye devam etmektedir. Özellikle günümüzde iletişimdeki toplumlararası gereksinimler, çok kültürlülük ve küreselleşme, beraberinde daha pratik çözümler oluşturmayı gerekli kılmıştır. Küresel Köy olarak da adlandırılan kavram bağlamında tasarım oluşturmak için farklı yazı sistemlerini ve alfabeleri dikkate almak önemlidir. Tipografideki dijitalleşme, OpenType (OTF) yazı tipi biçimi, Unicode (Evrensel Kod) standardının oluşturulması ve masaüstü yayıncılık araçlarındaki desteklenen diller ile farklı alfabelerin biçimsel özellikleri korunmuş ve sistematik süreç hızlandırılmıştır. Bu araştırmada, çok dilli (multilingual) tipografinin ne olduğuna, kavram ve metinlerin alfabeler arası kullanımı sırasında temel biçimsel özelliklerini kaybetmeden nasıl oluşturulduğuna değinilmiştir. Yazı sistemlerine ilişkin genel bilgiler verilerek aralarındaki biçimsel bağdaşımın nasıl kurulduğuna ilişkin çıkarımlarda bulunulmuştur. Söz konusu temel biçimsel özellikler görsellerle desteklenmiş, yazı sistemleri arasında karşılaştırmalar yapılmıştır. Farklı yazı sistemleri ve alfabeler arasında tipografik tasarımlar oluşturulurken, yazı karakterlerinin temel biçimsel özellikleri korunarak, görsel ve yapısal uyumun nasıl sağlandığına ilişkin cevaplar aranmıştır. Örneklerde sunulan görsellerin karşılaştırılmasındaki sonuçlar ve araştırmayı oluşturan veriler toplanıp, betimsel analiz yöntemi kullanılarak araştırma oluşturulmuştur.
Referanslar
Altay, D. (2005). Küresel köyün medyatik mimarı Marshall McLuhan. N. Rigel (Ed.), Kadife karanlık: 21. Yüzyıl iletişim çağını aydınlatan kuramcılar içinde (ss. 9-74). İstanbul: Su Yayınevi.
Ambrose, G. ve Harris, P. (2010). Görsel grafik tasarım sözlüğü. İstanbul: Literatür Yayınları.
Ambrose, G. ve Harris, P. (2012a). Görsel tipografi sözlüğü. İstanbul: Literatür Yayınları.
Ambrose, G. ve Harris, P. (2012b). Tipografinin temelleri. İstanbul: Literatür Yayınları.
Bosler, D. (2012). Mastering type: The essential guide to typography for print and web design. Cincinnati, Ohio: How Books.
Březina, D. (2012). Challenges in multilingual type design. Codex: the Journal of Letterforms, (2), 24–33.
Çiftci, Ö. F. (2024). Grafik tasarımda temsil olarak medya ve göstergebilim. Ö. Kum (Ed.), Grafik tasarımda güncel yönelimler içinde, (ss. 119-145). İstanbul: Eğitim Yayınevi.
Daniels, P. T. (1990). Fundamentals of grammatology. Journal of the American Oriental Society, 110(4), 727–731. https://doi.org/10.2307/602899. DOI: https://doi.org/10.2307/602899
Daniels, P. T. (1996). The study of writing systems. Peter T. Daniels ve William Bright (Ed.), The world’s writing systems içinde, (ss. 3–17). Oxford: Oxford University Press.
Daniels, P. T. (2001). Writing systems. Mark Aronoff ve Janie Rees-Miller (Ed.), The handbook of linguistics içinde, (ss. 43–80). Oxford: Blackwell. DOI: https://doi.org/10.1111/b.9781405102520.2002.00005.x
Felici, J. (2012). The complete manual of typography: A guide to setting perfect type. Berkeley: Peachpit Press.
Fleming, J. ve Honour, H. (2016). Dünya sanat tarihi. İstanbul: Alfa Yayınları.
Ganz, D. (2020). Early Caroline: France and Germany. F. T. Coulson ve R. Babcock (Ed.), The Oxford handbook of latin palaeography içinde, (ss. 237-261). Oxford: Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780195336948.013.54
Gülensoy, T. (1989). Orhun’dan Anadolu’ya Türk damgaları. İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı.
Harkins, M. (2011). Basics typography 02: Using type. Lozan: AVA Publishing. DOI: https://doi.org/10.5040/9781350088948
Lyovin, A. V., Kessler, B. ve Leben, W. R. (2017). An introduction to the languages of the world. Oxford: Oxford University Press.
Maigret, E. (2014). Medya ve iletişim sosyolojisi (H. Yücel, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları (Orijinal eserin yayın tarihi 2004).
Meletis, D. (2024). Alphabet. Reference collection in social sciences. Amsterdam: Elsevier. DOI: 10.1016/B978-0-323-95504-1.00013-2. DOI: https://doi.org/10.1016/B978-0-323-95504-1.00012-0
McLean, R. (1980). The Thames and Hudson manual of typography. Londra: Thames and Hudson.
Naveh, J. (2005). Early history of the alphabet: An introduction to west semitic epigraphy and palaeography. Skokie, Illinois: Varda Books.
Oxford Learner’s Dictionary. https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/multilingual?q=multilingual, Erişim Tarihi: 22.01.2026.
Robson, E. (2020). The ancient world. J. Raven (Ed.), The Oxford illustrated history of the book içinde, (ss. 26-53). Oxford: Oxford University Press.
Southward, J. (1875). Dictionary of typography and its accessory arts. Londra: Joseph M. Powell.
Trask, R. L. (1996). A dictionary of phonetics and phonology. Lonrda: Routledge.
Tschichold, J. (1995). The new typography: A handbook for modern designers. Berkeley: University of California Press.
Vaughan, D. (2025, June 13). The world’s 5 most commonly used writing systems. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/list/the-worlds-5-most-commonly-used-writing-systems
İndir
Yayınlanmış
Sürüm
- 03.03.2026 (2)
- 03.03.2026 (1)
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Ezgi Bengisu Bahar
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
